dziedziczenie nieruchomości

Dziedziczenie nieruchomości

dziedziczenie ustawowe

Wraz ze śmiercią właściciela nieruchomości jej własność przechodzi na spadkobierców. W prawie polskim wyróżniamy dziedziczenie ustawowe i testamentowe – w zależności, czy spadkodawca pozostawił testament, czy też nie. Niezbędnym jest uregulowanie dziedziczenia, aby móc wpisać swoje uprawnienie do księgi wieczystej i wówczas rozporządzać nieruchomością w dowolny sposób.

Czym jest dziedziczenie ustawowe?

Dziedziczenie ustawowe odbywa się w oparciu o pewien schemat zawarty w ustawie. Warunkiem jest niesporządzenie testamentu, unieważnienie go lub odwołanie przez spadkodawcę. Może też ono nastąpić wskutek odrzucenia należnej części spadku przez każdego z powołanych w testamencie.

Krąg spadkobierców ustawowych

W pierwszej kolejności, aby ustalić dziedziczenie nieruchomości należy ustalić krąg spadkobierców. Jako pierwsi powoływane są dzieci oraz małżonek spadkodawcy. Dziedziczą oni spadek w częściach równych, jednak część małżonka nie może być mniejsza niż ¼ spadku. W przypadku, gdy dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, należny mu udział spadkowy przypada jego dzieciom w równych częściach. Przepis ten stosowany jest analogicznie względem dalszych zstępnych.

W sytuacji, gdy zmarły nie pozostawił po sobie zstępnych, powoływani są jego małżonek oraz rodzice. Każdy z rodziców spadkodawcy posiada udział, który wynosi ¼ spadku. W przypadku braku zstępnych i małżonka, cały spadek przypada rodzicom spadkodawcy. W momencie, gdy nie ustalono ojcostwa rodzica, udział matki dziedziczącej w zbiegu z małżonkiem spadkodawcy wynosi ½ spadku. Dzieje się tak także w przypadku śmierci rodziców spadkodawcy, braku rodzeństwa i ich zstępnych. Gdy jeden z rodziców spadkodawcy nie dożyje otwarcia spadku, jego część przypada rodzeństwu spadkodawcy, w równych częściach.dziedziczenie ustawowe

W braku zstępnych, małżonka spadkodawcy, rodziców, rodzeństwa i jego zstępnych, cały spadek przypada dziadkom spadkodawcy, którzy dziedziczą w częściach równych. Natomiast jeżeli któreś z dziadków spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy przypada jego zstępnym. Podział ten następuje według zasad dotyczących podziału spadku między zstępnych spadkodawcy. Kiedy nie ma zstępnych jednego z dziadków, udział spadkowy, który by mu przypadał, przechodzi na pozostałych dziadków w częściach równych.

W razie braku wszystkich wyżej wymienionych potencjalnych spadkobierców, spadek przypada gminie ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy i ona będzie dziedziczyć nieruchomość. Jeżeli nie jesteśmy w stanie ustalić ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy w Rzeczypospolitej Polskiej, bądź znajduje się ono za granicą, spadek przypada Skarbowi Państwa.

Dziedziczenie testamentowe

Testament jest to sposób rozporządzenia majątkiem na wypadek śmierci. Może sporządzić go każda osoba mająca pełną zdolność do czynności prawnych. Testator wskazuje w nim, kto po śmierci ma otrzymać spadek. Może go sporządzić w każdym momencie życia oraz odwołać i spisać na nowo. Ten rodzaj dziedziczenia ma priorytet wobec dziedziczenia ustawowego. Dodatkowo istnieje wiele kryteriów, które decydują o unieważnieniu testamentu.

Rozróżniamy dwa rodzaje testamentów: zwykłe i szczególne

Spadkobiercą testamentowym może być dowolnie wybrana przez spadkodawcę osoba. Testator, może również nałożyć dodatkowe warunki przejęcia spadku.

Jakie formalności są niezbędne do uregulowania dziedziczenia?

Drogą do uregulowania sprawy spadkowej jest przeprowadzenie w sądzie postępowania o stwierdzenie nabycia spadku lub udanie się do notariusza w celu sporządzenia aktu poświadczenia dziedziczenia. Te dwie możliwości prowadzą do uzyskania dokumentu potwierdzającego prawo do spadku.

Stwierdzenie nabycia spadku przed sądem

Postępowanie to jest wszczynane tylko i wyłącznie na wniosek. Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku mogą złożyć spadkobiercy,  osoby uprawnione do zachowku czy też wierzyciele spadkodawcy. Wraz z wnioskiem należy dostarczyć akt zgonu spadkodawcy, testament (jeżeli został sporządzony) oraz akty stanu cywilnego, które potwierdzają więzi rodzinne między wnioskodawcą a spadkodawcą. Warto zaznaczyć, iż opłata sądowa od takiego wniosku wynosi 100 złotych przy czym dodatkowo należy pamiętać o opłacie za wpis do Rejestru Spadkowego (5 złotych).dziedziczenie nieruchomości

Gdzie składamy wniosek o stwierdzenie nabycia spadku?

Sądem właściwym do rozpoznania wniosku jest sąd rejonowy, który przypada na miejsce ostatniego stałego pobytu spadkodawcy. W sytuacji, gdy nie da się tego ustalić, jest to sąd, w którym znajduje się majątek spadkowy lub jego część. Ostateczną opcją, gdy żaden z wyżej wymienionych warunków nie występuje, jest sąd rejonowy dla miasta stołecznego Warszawy.

Postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku

Postanowienie wydaje sąd po przeprowadzeniu rozprawy. Dziedziczeni sąd niezwłocznie wpisuje do Rejestru Spadkowego. Sąd nie wysyła z urzędu odpisu Postanowienia, więc należy je zamówić.

Akt poświadczenia dziedziczenia

Jest to dokument sporządzany przez notariusza. Dokładniej można podzielić go na akt poświadczenia dziedziczenia ustawowego lub testamentowego, jednak z wyłączeniem dziedziczenia na podstawie testamentów szczególnych. Osobami zainteresowanymi w tej sprawie są spadkobiercy ustawowi, testamentowi, jak i również osoby, na których rzecz spadkodawca uczynił zapisy windykacyjne.

Co powinniśmy zrobić w sytuacji, gdy chcemy, by notariusz sporządził taki dokument?

W pierwszej kolejności należy skontaktować się z konkretnym notariuszem, a następnie umówić się z nim na spotkanie w celu sporządzenie takiego aktu. Koniecznym jest, aby podczas tego spotkania były obecne wszystkie osoby określane mianem zainteresowanych w sprawie. W sytuacji, gdy zaistnieje między nimi spór, notariusz nie będzie mógł poświadczyć dziedziczenia, a spadkobiercom pozostanie udanie się do sądu. Usługi notarialne związane ze sporządzeniem takiego aktu wymagają zapłaty w wysokości ok. 200 złotych.

Do czego notariusz musi mieć wgląd?

Konieczne jest dostarczenie aktu zgonu oraz aktów stanu cywilnego osób, które zostały powołane do spadku. Inne dokumenty, które należy dostarczyć jeśli mają wpływ na skład kręgu osób uprawnionych do dziedziczenia to m.in. wyrok rozwodowy spadkodawcy z jego małżonkiem. Mają one szczególny wpływ zwłaszcza gdy spadkodawca nie zdążył zmienić treści testamentu przed śmiercią.

Po sporządzeniu aktu poświadczenia dziedziczenia notariusz ma powinność dokonania wpisu o przygotowanym przez niego akcie w Rejestrze Spadkowym. Wówczas dokument jest równoznaczny skutkom prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku bez rozprawy sądowej.

Regulowanie dziedziczenia i wpisywanie prawa własności spadkobiercy do nieruchomości może okazać się złożonym procesem. Warto w takiej sytuacji skorzystać z możliwości pomocy specjalisty tj. adwokata. Artykuł mimo, iż w pewnym stopniu ma za zadanie rozwiać wątpliwe kwestie, nadal jest namiastką informacji, które są niezbędne w każdej z tego rodzaju spraw. Przy tym należy zaznaczyć, że każda ze spraw związanych z dziedziczeniem jest na swój sposób indywidualna i wymaga chociażby jednorazowej konsultacji z prawnikiem.

 

Uzyskując postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku lub akt poświadczenia dziedziczenia spadkobierca powinien wpisać swoje prawo własności do księgi wieczystej.

Czy wszystkie nieruchomości mają urządzoną księgę wieczystą? link

 

Asystent prawny Gabriela Konopko

Kancelaria Adwokacka adwokat Ewelina Witkowska – Kowalczuk

Tel. 507 823 331

 

UWAGA! Artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny, nie może być traktowany jako porada prawna, opinia prawna. Każda sprawa jest inna i przed podjęciem działań prawnych, zaleca się konsultację z adwokatem, który uwzględni wszystkie indywidualne okoliczności danej sprawy.

UWAGA 2! Informacje i stan prawny opisany w artykule są aktualne na dzień jego sporządzenia.

Podziel się z innymi

Zostaw komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

dwa + 8 =